وقتی برای خرید دیزل ژنراتور استعلام می‌گیرید، معمولاً با دو عدد روبه‌رو می‌شوید؛ مثلاً «100 کاوا» و «80 کیلووات». این دو عدد دو توان متفاوت از یک دستگاه را نشان می‌دهند. اگر فرق آن‌ها را ندانید، ممکن است ژنراتوری بخرید که برای بارتان کوچک است یا بیش از نیاز هزینه کنید.
کاوا (kVA) چیست؟
کاوا یا کیلوولت‌آمپر (kVA) توان ظاهری است؛ یعنی حاصل‌ضرب ولتاژ در جریان. آلترناتور ژنراتور باید کل این جریان را تحمل کند، چه همه‌ی آن صرف کار مفید شود و چه نشود. به همین دلیل ظرفیت آلترناتور و پلاک ژنراتور را معمولاً با کاوا می‌نویسند.
کیلووات (kW) چیست؟
کیلووات (kW) توان واقعی یا مؤثر است؛ همان بخشی که واقعاً کار انجام می‌دهد، مثل چرخاندن موتور الکتریکی، روشنایی یا گرمایش. موتور دیزل هم با توان مکانیکی بر حسب کیلووات سنجیده می‌شود. هر وقت می‌خواهید بدانید ژنراتور واقعاً چه باری را می‌کشد، باید با کیلووات مقایسه کنید.
ضریب توان و فرمول تبدیل کاوا به کیلووات
نسبت توان واقعی به توان ظاهری را ضریب توان (Power Factor یا cos φ) می‌گویند. در بیشتر ژنراتورهای صنعتی سه‌فاز، ضریب توان نامی 0.8 در نظر گرفته می‌شود. بنابراین کیلووات برابر است با کاوا ضرب در 0.8، و کاوا برابر است با کیلووات تقسیم بر 0.8. برای مثال 100 کاوا حدود 80 کیلووات است.
جدول تبدیل رایج
با ضریب توان 0.8:
- 30 کاوا حدود 24 کیلووات (مدل کامینز C30D5P)
- 100 کاوا حدود 80 کیلووات
- 125 کاوا حدود 100 کیلووات (مدل کامینز C125D5P)
- 200 کاوا حدود 160 کیلووات
- 500 کاوا حدود 400 کیلووات
- 1000 کاوا حدود 800 کیلووات (مدل CAT C32)
- 1250 کاوا حدود 1000 کیلووات (مدل کامینز C1250D5P)
محاسبه‌ی کاوا از ولتاژ و جریان
برای یک مدار سه‌فاز، توان ظاهری از رابطه‌ی «ریشه‌ی 3 × ولتاژ خط × جریان ÷ 1000» به دست می‌آید. برای نمونه اگر ولتاژ 400 ولت و جریان 144 آمپر باشد، توان حدود 100 کاوا می‌شود.
مثال عملی: انتخاب توان ژنراتور
فرض کنید مجموع بارهای واقعی ساختمان یا کارگاه شما 64 کیلووات است. مراحل محاسبه به این صورت است:
- اول آن را به کاوا تبدیل کنید: 64 تقسیم بر 0.8 می‌شود 80 کاوا.
- بعد حاشیه‌ی اطمینان 20 تا 30 درصد برای رشد بار و شرایط واقعی اضافه کنید که حدود 96 تا 104 کاوا می‌شود.
- در نهایت نزدیک‌ترین مدل استاندارد، یعنی ژنراتور 100 یا 125 کاوا، انتخاب مناسبی است.
راه‌اندازی الکتروموتورها را فراموش نکنید
الکتروموتورها (پمپ، کمپرسور، آسانسور و مانند آن) هنگام راه‌اندازی چند برابر جریان نامی خود را می‌کشند. اگر چنین بارهایی دارید، ممکن است نیاز باشد ژنراتور بزرگ‌تری انتخاب کنید یا از سافت‌استارتر و اینورتر برای کاهش جریان راه‌اندازی استفاده کنید. موتورهای بزرگ را بهتر است یکی‌یکی و نه هم‌زمان راه‌اندازی کنید.
توان پرایم و استندبای
در کاتالوگ ژنراتورها معمولاً دو توان آورده می‌شود: توان پرایم (Prime) برای کار مداوم با بار متغیر و توان استندبای (Standby) برای شرایط اضطراری و ساعت‌های محدود. توان استندبای معمولاً بیشتر از پرایم است. هنگام مقایسه‌ی مدل‌ها و قیمت‌ها مطمئن شوید که هر دو دستگاه را با یک نوع توان مقایسه می‌کنید.
اشتباهات رایج
رایج‌ترین اشتباه‌ها این‌هاست:
- یکی گرفتن کاوا و کیلووات
- فرض کردن ضریب توان 1 برای همه‌ی بارها
- در نظر نگرفتن حاشیه‌ی اطمینان
- نادیده گرفتن کاهش توان در دمای بالا یا ارتفاع زیاد
- نادیده گرفتن جریان راه‌اندازی موتورها
پرسش‌های متداول
ژنراتور 100 کاوا چند کیلووات است؟
با ضریب توان 0.8 حدود 80 کیلووات.
روی پلاک ژنراتور کاوا مهم‌تر است یا کیلووات؟
هر دو. کاوا ظرفیت آلترناتور را نشان می‌دهد و کیلووات توان قابل استفاده برای بار واقعی را؛ ضریب توان رابط این دو است.
اگر بارم 50 کیلووات باشد چه ژنراتوری بخرم؟
50 تقسیم بر 0.8 حدود 63 کاوا می‌شود و با حاشیه‌ی 20 تا 30 درصد حدود 75 تا 82 کاوا؛ معمولاً مدل 80 یا 100 کاوا انتخاب می‌شود.
ضریب توان کمتر از 0.8 چه اثری دارد؟
برای همان توان واقعی جریان بیشتری لازم است و ممکن است به ژنراتور با کاوای بزرگ‌تر نیاز داشته باشید.
مشاوره و استعلام قیمت
اگر برای انتخاب توان مطمئن نیستید، فهرست تجهیزات، نوع بار و تعداد فاز را برای کارشناسان VASHARUN ارسال کنید تا توان مناسب را پیشنهاد دهند. نمونه مدل‌های موجود را می‌توانید در صفحه‌ی محصولات سایت ببینید. برای محاسبه‌ی دقیق‌تر توان، مقاله‌ی انتخاب توان مناسب دیزل ژنراتور را هم بخوانید.